fot. materiały prasowe agencji Lata Dwudzieste

Mniej o korzyściach dla środowiska, więcej o korzyściach dla ludzi. Poradniki „Język w gębie” uczą, jak inaczej mówić o zielonej zmianie

21 listopada 2025

“Ludzie nie chcą słuchać o katastrofie i klimacie. Mogą jednak popierać zmiany, które poprawią nasze relacje ze środowiskiem” - to wniosek z cyklicznych badań opisanych w głośnych raportach “Ziemianie Atakują!”. Ich autorzy wspólnie z drużyną ekspertów przygotowali poradniki komunikacyjnie, gdzie w 15 krokach pokazują, jak trudne słowo “transformacja” zamienić w prosty przekaz. Właśnie udostępnili je za darmo.

Przez 9 miesięcy grupa 69 polskich ekspertów - od fizyki i klimatu po media i marketing - wspólnie analizowała wywiady z ogólnopolskich badań, aby stworzyć nowy, lepiej trafiający do ludzi sposób mówienia o środowisku.
Efektem ich pracy jest publikacja “Ziemianie Atakują - Język w gębie” - krótki raport i seria czterech praktycznych poradników: o energii, transporcie, sposobach żywienia i komunikowaniu zmian w firmach i organizacjach.
Każdy z poradników dzieli zieloną kampanię informacyjną na 15 kroków, a większość z nich to uproszczone wersje narzędzi, z których na co dzień korzystają specjaliści od komunikacji społecznej i marketingu.
Poradniki skierowane są do firm, organizacji społecznych, urzędników i polityków krajowych i samorządowych. Dostępne są bezpłatnie.

Dlaczego zabrakło nam języka w gębie?

“Pamiętaj! Nawet jeśli leży Ci na sercu dobro Ziemi, natury i innych gatunków, które zamieszkują z nami tę planetę, w swoich działaniach komunikacyjnych skup się na potrzebach ludzi – wszak to dla ludzi przygotowujesz przekaz komunikacyjny i od nich oczekujesz zmian postaw i zachowań” - tak zaczynają każdy poradnik z serii “Język w gębie” ich twórcy, agencja Lata Dwudzieste, autorzy cyklicznego raportu “Ziemianie atakują!”.

Pierwsza edycja badania z 2019 r. dowodziła, że mimo niskiej wiedzy na temat zmian klimatu, świadomość ich zachodzenia i szkodliwości jest w Polsce dość wysoka. Kolejne wychwytują słabnącą gotowość do podejmowania prośrodowiskowych działań. W ostatnim badaniu z 2024 r. grupa osób gotowych do wyrzeczeń dla ratowania planety stopniała do 5%. Opisywanie zielonej transformacji jako sposobu na ratunek płonącemu światu - choć może kiedyś wyciągało miliony ludzi na ulice - dzisiaj nie jest już skuteczne.

Jak powstały poradniki

“Twoje główne zadanie to odnalezienie takich potrzeb ludzi, których realizacja jak najbardziej będzie pokrywać się z potrzebami przyrody” - to przesłanie było punktem wyjścia w pracy nad stworzeniem innych niż dotąd narracji o klimacie, środowisku i zielonej transformacji. Przeprowadzone badania pokazały, że istnieje spora grupa skłonna popierać zmiany zmierzające do poprawy sytuacji, ale musi najpierw zobaczyć w tym korzyść dla siebie.

Do współpracy włączyły się osoby, które brały udział już w projektach z cyklu “Ziemianie Atakują!”, wywodzące się z różnych obszarów - od nauki o klimacie, przez wiedzę o społeczeństwie po dorobek z obszaru i komunikacji - razem 69 ekspertek i ekspertów.

Ich kompetencje były zderzane ze sobą w czasie “burzy mózgów”, trwających niekiedy przez parę dni. Podczas spotkań warsztatowych starali się wyciągnąć esencję z badań społecznych i przełożyć płynące z nich wnioski na jak najbardziej praktyczne porady. Dlatego też efektem 9 miesięcznej pracy nie jest kolejny raport, a stosunkowo krótkie i łatwe w odbiorze poradniki komunikacyjne.

- Gdy rozpoczynaliśmy pracę, projekt nosił jeszcze ładną nazwę “Nowe Narracje”. Z czasem zorientowaliśmy się, że pokazuje to, jak sami mówimy o klimacie zbyt górnolotnymi słowami. Dlatego upraszczając przekaz zmieniliśmy mu nazwę na “Język w gębie”, nawiązując do powiedzenia, które każdy zna od dziecka i instynktownie rozumie. I takie też są w odbiorze nasze poradniki - mówi Mateusz Galica, partner zarządzający w agencji Lata Dwudzieste.

Poradniki skierowane są do firm, organizacji społecznych, urzędników, polityków krajowych i samorządowych. Podzielone zostały tematycznie na cztery obszary: energię, transport, sposoby żywienia oraz komunikowanie zmian w gronie pracowników. Każdy z nich podzielony jest na 15 prostych kroków, czyli de facto narzędzi wywodzących się ze świata profesjonalnej komunikacji i marketingu. Dostępne są bezpłatnie do pobrania na stronie: https://ziemianieatakuja.pl/narracje/

Jak to się udało?

Poradniki zostały opracowane przez twórców projektu „Ziemianie Atakują!” – Lata Dwudzieste. Patronem merytorycznym jest UN Global Compact Network Poland. Wspierającym patronem jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Patronat honorowy nad projektem objął Prezydent m.st. Warszawy.

Patroni projektu:
Bank Pekao S.A. (patron główny poradnika Energia)
IKEA (patron główny poradnik Pracodawcy)
Danone (producent marki Alpro) - patron główny poradnika Żywność
ORLEN S.A. (patron główny poradnika Transport)
InPost (patron główny poradnika Transport)
Allegro
POLREGIO
Narodowe Centrum Kultury
SGS Ikano Bank Polska
REKOPOL

Patroni merytoryczni:
Kantar Polska (konsultacja merytoryczna)
Polskie Towarzystwo Badań Rynku i Opinii
Krajowa Izba Gospodarcza
Instytut Monitorowania Mediów
PRoto.pl
Profeina
DobrySkład
Sketch
Movie

Poradniki zostały zrecenzowane przez Radę Klimatyczną przy UN Global Compact Network Poland.